. 2
.
مترجم: محمد سهامی
"همگام با جانوران ماقبل تاریخ"
هنگامی که دايناسورها ناپديد شدند
خزندگان دریایی غول‌پیکر نيز از بين رفتند
که زمانی وحشتِ اُقيانوس‌ها بودند
برای تقريباً ۲۵ ميليون سال
چیزی در محیط وجود نداشت تا کوسه‌ها را بخورد
اما در حال حاضر هیولاهای وحشتناکی در اعماق وجود دارند
وال‌های غول‌پيکر وارد شده اند
آن موجودات مهربانِ قرن بيست‌و‌يکم که با فیلتری در دهانشان غذا می‌خورند را فراموش کنيد
اين روزها
هر نهنگ يک قاتل است
قسمت دوم "نهنگ قاتل"
پاکستان زمان : ۳۶ ميليون سال قبل
اواخر دوره‌ی اِئوسن است و دنيا هنوز داغ است
با اين حال ، نسبت به قبل خشک‌تر شده است
و به اين ترتيب، در جایی که زمانی در جنگل‌های انبوه گرمسیری پوشيده شده بود
اکنون فضاهای باز بیشتری وجود دارد
آزاد از محدوديت‌های زندگی در جنگل‌های متراکم
بعضی از پستانداران شروع به بزرگ‌ترشدن کرده اند
اينجا در دشت‌های گسترده
جانور بزرگ ، زيباست
اين تغييرات برای همه مناسب نيست
بر اساس شواهد، پرندگان قاتلِ غول‌پيکر ديگر وجود ندارند
و پستانداران جديد و ترسناک در بيشتر قاره‌ها جايگزين آنها شدند
مانند دایناسورهای پيش از آنها
پستانداران بر سياره مسلط شدند
اما آنها نزديک بزرگترين چالش پيش رويشان هستند
تغييرات آب‌و‌هوایی‌ای که زمين تاکنون ديده است
در مقايسه با آنچه که در حال آمدن است خفيف بودند
اين برنامه درباره‌ی آغاز اين آشوب آب‌وهوایی است
مشکل در خشکی شروع نشد ، بلکه در اقيانوس به وجود آمد
و حتی بر روی نيرومندترين پستانداران هم تأثير گذاشت
اين تتيس افسانه‌ای است
دریایی گرمسیری که تقريباً در نیمی از دور دنيا امتداد يافته است
و از زمان دايناسورها، آسيا را به اقیانوس اطلس متصل می‌کرد
اينجا در حال حاضر خانه‌ی داستان‌های موفقيت یکی از بزرگترين پستانداران است
"باسيلوسوروس" Basilosaurus
يک نهنگ درنده‌ی ۱۸ متری
چهار برابر طول يک کوسه‌ی بزرگ سفيد
اين جانور ماده ۶۰ تن وزن دارد
باورکردنی نيست که
اجداد آنها حیواناتی کوچک ، خزدار و ستيزه‌جو بودند
که در ميان درختان زندگی می‌کردند
در اين موقع از سال ، در سواحل شمالی تتيس
باسيلوسوروس‌ها برای جفت‌گیری جمع می‌شوند
يک ماده ، به وسيله‌ی چندين نر مشتاقانه تعقيب می‌شود
اما اين مسن‌ترين و بزرگترين نر است که جانور ماده برای جفت‌گیری انتخاب می‌کند
براي دو جانور بزرگ و شناور ، جفت‌گیری کار آسانی نيست
آنها نياز به کمی کمک اضافی دارند
او به عنوان يک نر موفق مانورهایی را به سمت موقعيت انجام می‌دهد
او بر یکی از ميراث‌های کوچکی که از اجداد دورِ ساکن خشکی‌اش به ارث برده تکيه می‌کند
باسيلوسوروس‌ها دو پای کوچکِ عقبی خود را حفظ کرده اند
اين پاها برای راه‌رفتن و يا شناکردن بيهوده هستند
اما به آنها کمک می‌کنند تا بدن‌های باريک خود را در هنگام جفت‌گیری به يکديگر قفل کنند
وال‌های آينده اين پاها را کاملاً از دست خواهند داد
معاشقه تمام می‌شود
اما با تمام‌شدن آن ، فاجعه‌ای طبیعی در حال شکل‌گیری است که
می‌تواند در حقيقت همه‌ی شرايط را برای زندگی دریایی دشوار کند
سرنوشت اين جانور ماده اين است که تحت تأثير حوادثی در فاصله‌ای بسيار بسيار دورتر ، در قطب جنوب قرار گيرد
برای نخستين بار در صدها ميليون سال گذشته
دريا در قطب‌ها يخ می‌زند
و جريان‌های اقیانوسی را به آشفتگی می‌کشاند
برای يک وال ، که به طور متوسط به ۸۰ کيلوگرم غذا در روز نياز دارد
کوچکترين تغيير در ذخاير ماهی‌ها ، خبر بدی است
او در رأس زنجيره‌ی غذایی‌ای قرار دارد که در حال فروپاشی است
و او در همين زمان باردار شده است
جريان‌های اقیانوسی همچنين، شروع به برهم‌زدن آب‌و‌هوا نيز کرده اند
و اخيراً الگوهای آب‌وهوایی درخطوط ساحلی دریای تتيس را تحت تأثير قرار داده اند
بسیاری از مناطقی که بارندگی‌های فراوانی داشتند امسال متحمل خشکسالی طولانی مدتی شده اند
با وجود اين مشکلات
زندگی ، به سختی و به بهترين شکلی که می‌تواند به پيش می‌رود
اما خشکسالی می‌تواند عوارض جانبی بسيار نامطبوعی داشته باشد
اين "آندریوسارکوس" است Andrewsarchus
يک گوشتخوار بزرگ ، به بلندی يک اسب و با وزنی نزديک به يک تن
به طور معمول ، او در جستجوی غذا سرگردان است
اما خشکسالی او را به سمت ساحل هدايت کرده است
خبر بدی برای لاک‌پشت خسته
که بعد از يک شب تخم‌گذاری ، تلاش می‌کند تا به آب برگردد
در ابتدا ، به نظر می‌رسد که آندریوسارکوس مطمئن نيست که با اين موجود پوشش‌دار کمياب بايد چه کار کند
او بيشتر عادت دارد تا از پسمانده‌ی لاشه‌ی گياهخواران غول‌پيکر تغذيه کند
بر خلاف آنچه به نظر می رسد
آندریوسارکوس به جانوران لاشخور امروزی مانند سگ‌ها و کفتارها ، ارتباطی ندارد
به طور عجیبی ، او به جای چنگال، سُم دارد
در واقع ، او نزديکترين خويشاوند جانوران سُم‌دار مانند گوسفند و بز است
او ، به يک معنا ، گوسفندی است در لباس گرگ
او همچنين ، بزرگترين پستاندار گوشتخواری است که تاکنون بر زمين قدم گذاشته
آرواره‌ی يک‌متری بزرگ او ، برای خردکردن همه چيز طراحی شده است
بنابراين ، دفاع اصلی لاک‌پشت ، کارایی اندکی دارد
در طی خشکسالی ، لاشخورها اغلب خوب عمل می‌کنند ، اما در دراز مدت
شکارچيان سُم‌دار نمی‌توانند به سرعت و به اندازه‌ی کافی با تغييرات آب‌وهوایی سازگار شوند
گونه‌ی او در حال نابودی است
ماه‌ها گذشته ، و جريان‌های نامنظم اقیانوسی ذخاير ماهی‌ها را آنقدر آشفته کرده
که باسيلوسوروس ماده ، در جستجوی غذا به صدها مايل دورتر از شکارگاه معمول خود آمده است
در چهارمين ماه بارداری ، شرايط او بحرانی می‌شود
او اکنون مجبور است تا در دورترین مکان‌ها به شکار بپردازد
در پوشش کرانه‌های جنوبی دریای تتيس
گستره‌ی بی‌پایانی از باتلاق‌های حرّا قرار دارد
در دوره‌ی اِئوسن
اینجا ، شبکه‌ی گسترده و پيشرفته‌ای از راه‌های آبی بود
اما باور کنيد يا نه
اينجا در نهايت به یکی از خشک‌ترين مناطق روی اين سياره بدل خواهد شد
صحرای بزرگ آفريقا
اينجا ، به سختی ، شکارگاهی برای نهنگ اُقيانوس‌پيما است
اما او نااُميد است
و در اينجا تنها از يک نوع شکار وجود دارد
در اين دخمه‌ی پُرپيچ‌و‌خمِ کانال‌های جزر و مدی
اندازه‌ی او، يک مانع واقعی است
اما گرسنگی او را به داخل می‌کشاند
تماشاچی‌هایی که در شاخه‌های بالایی هستند نخستی‌ها می‌باشند
اين‌ها "اِیپيديوم" هستند Apidium
که در گروه‌های اجتماعی زندگی می‌کنند
و زمانی که تهدیدی آشکار شود کلماتی را به سرعت رد و بدل می‌کنند
ديگر موجودات اينجا نسبت به خطر تازه بی‌توجه هستند
این پستاندار دوزيست ، "موریتريوم" نام دارد Moeritherium
بزرگتر از آن است که توسط کروکوديل‌ها مورد مزاحمت قرار گيرد
بنابراين آنها پرحرفی نخستی‌ها را ناديده می‌گيرند
و به کار غذاخوردن باز می‌گردند
اِیپيديوم به دور از کانال حرکت می‌کند
و از طريق مانگروها در جستجوی درختان ميوه راه خود را ادامه می‌دهد
چون درختان مختلف در زمان‌های متفاوت ميوه می‌دهند
آنها اغلب مجبورند از عرض آبراهه‌ها عبور کنند کاری بسيار خطرناک
در آنجا کوسه‌ها و کروکوديل‌های هراس‌آور وجود دارند
و در حال حاضر يک نهنگ نيز وجود دارد
اين پرش ناشی از ايمان است، اما پرش چیزی است که اِیپيديوم در آن بسيار خوب عمل می‌کند
نهنگ نااُميد می‌شود
برای لحظه‌ای
با بالاآمدن آب
بعضی از آبراهه‌ها برای پريدن بيش از حد عريض می‌شوند
و اِیپيديوم بايد مسیرهای خطرناک‌تر را که نزدیک‌تر به آب هستند تشخيص دهد
امروز ، کابوس آنها به حقيقت می‌پيوندد
اين يک کوسه بود
اکنون قطعاً آنها نمی‌خواهند عبور کنند
آنها بايد تا زمان پايين‌رفتن آب صبر کنند
در مقابل ، آب معمولاً برای موریتريوم خطرناک نيست
آنها بيشتر روز خود را در اينجا صرف می‌کنند
اگرچه آنها شکل و شمایلی مانند اسب آبی دارند
و کمی نيز شبيه خوک‌ها هستند
اما موریتريوم با هيچکدام از آنها ارتباطی ندارد
اگر از نزدیک نگاه کنید ، بینی موریتريوم ارتباطات خانوادگی او را فاش می‌سازد
سوراخ‌های بینی و لب به يکديگر پيوسته اند
تا به يک واحد عضلانی چالاکی تبديل شوند
که به آنها برای کاوش‌کردن غذا کمک نمايد
اين در واقع يک نوع خرطوم است
اين گیاهخواران بی‌آزار ، خويشاوندان اوليه‌ی فيل‌ها هستند
با وزنی حدود ۲۰۰ کیلوگرم
برای کوسه‌ها بيش از حد بزرگ هستند
يک موریتريوم به دنبال چراگاه جدیدی می‌رود
اما در واقعا او مستقيم به سمت آرواره‌های باسيلوسوروس ماده می‌رود
موریتريوم خود را به خشکی می‌رساند
درست به موقع
اما باسيلوسوروس گرسنه هنوز تصميم به تسليم‌شدن ندارد
زمين خشک و ایمنی در مانگروها تنها چیزهایی موقتی هسنتد
آب هنوز هم به طریقی در حال بالا‌آمدن است
و بيشتر زمين‌های خشک در عرض چند ساعت تبديل به بستر دريا خواهند شد
همچنانکه مد آب به سرعت افزايش می‌يابد
باسيلوسوروس به زودی خواهد توانست به موریتريوم تنها و گيراُفتاده دست يابد
او در نااُمیدی ، خیلی زود دست به حمله می‌زند ، و به گل می‌نشيند
در زمانی که نهنگ تلاش می‌کند تا خود را آزاد کند
موریتريوم به کانال‌های کم‌عمق‌تر فرار کرده است
جایی که باسيلوسوروس به شدت گرسنه نيز نمی‌تواند او را دنبال کند
برای نهنگ ، مانگرو بهتر از دریای آزاد نيست
اِل‌نينوی(طوفان دریایی) اِئوسن همچنان به انتقام ویرانی خود ادامه می‌دهد
آب‌وهوایی که حيوانات به آن متکی هستند ، آشفته شده
در شمال تتيس ، باران آمده است
اما شش هفته بعد از زمان معمول آن
و بعد ، به جای آنکه چند ماه باران ببارد تنها چند هفته به طول انجاميده است
در اين خارستان ، بارندگی سرانجام نويد رشدی تازه را می‌دهد
اما خسارات ناشی از خشکسالی طولانی پيش از اين وارد آمده است
اين گروه برونتوثرها به طور ويژه‌ای سخت مورد حمله قرار گرفته اند Brontothere
اگرچه آنها خويشاوند دور اسب‌ها و کرگدن‌ها هستند
اما زياد به آنها شباهت ندارند
جثه‌ی آنها دو برابر کرگدن‌هاست با مغزی يک سوم اندازه‌ی مغز آنها
آنها از باهوش‌ترين‌های دنیای جانوران نيستند
با اين حال ، آنها یکی از موفق‌ترين گروه‌های پستانداران هستند
که در سراسر نيمکره‌ی شمالی در گله‌های چندصدتایی يافت می‌شوند
هرچند ، امسال ، بعضی از اين گله‌ها در منطقه‌ی ناجوری هستند
الان بايد زمان زايمان باشد
اما درصد زايمان بچه‌های مرده بالاست
تعدادی از نوجوان‌هایی که از خشکسالی جان سالم به در برده اند
رفتار همه‌ی نوجوان‌ها را انجام می‌دهند
اين دو نر جوان برای بزرگسالی تمرين می‌کنند
با عدم وجود هيچ ماده‌ای نيز يکديگر را به چالش می‌کشند
یکی ديگر از تفاوت‌های آنها با کرگدن
برآمدگی روی بینی آنهاست که بر خلاف کرگدن از جنس شاخ يا مو نیست ، بلکه استخوان است
که بيشتر برای نمايش است تا شاخ‌زدن
قسمت بالای اين استخوان‌ها برای اين کار بيش از حد شکننده است
برای لاشخورها فرصتی بهتر از اين نيست
يک آندریوسارکوس تلاش می‌کند تا برونتوثر مادر را به ستوه آورده و توله‌ی مرده‌اش را به چنگ آورد
اما ماده ، يک محافظ بسيار خشمگين است
گفتن اين غيرممکن است که آيا اين مادر می‌داند که توله‌اش مرده است يا نه
مانند بسیاری از پستانداران او رابطه‌ای قوی با فرزندش برقرار می‌کند
و تا زمانی که می‌تواند از او دفاع می‌کند
حالا آندریوسارکوس دوم وارد شده است
و برای مادر ، دورنگه‌داشتن هر دوی آنها کار سختی خواهد بود
آندریوسارکوس اول شانس خود را امتحان می‌کند
پس از يک روز دفاع بی‌جهت
به نظر می‌رسد که مادر تسليم شده است
لاشخورها ، غنيمت‌های گرفته‌شده را با يکديگر تقسیم نمی‌کنند
همچنانکه آنها برای گرفتن توله در کشمکش هستند
مادر به اشتباه ، جابجایی سریع بچه‌ی مرده را نشانه‌ی زنده بودنش درنظر می‌گیرد
او يک بار ديگر وارد عمل می‌شود
او به تنهایی و شب‌زنده‌داری خود باز می‌گردد
آندریوسارکوس برخواهد گشت
بعد از گذشت هفته‌ها
هيچ نشانه‌ای از کاهش بحران زيست محیطی در دريا به چشم نمی‌خورد
آن فقط می‌تواند به عنوان قحطی اقیانوسی شرح داده شود
برای باسيلوسوروس ماده که اکنون به شدت باردار است
همه چيز نااُميدکننده است
او با خوردن به اندازه‌ی کافی نياز بدن خودش را تأمين می‌کند ، بدون توجه به فرزند زائيده نشده
همه‌ی ذخاير چربی بدن او تمام شده
بدن او به زودی برای حفظ جان نهنگ فرزند او را سقط خواهد کرد
ناگهان، دریای اطراف او پر از فعاليت‌های پر جوش و خروش يک گروه از وال‌های کوچکتر به نام "دورودُن" می‌شود
زمانی که دورودن‌ها در تعداد زیادی دور هم جمع می‌شوند Dorudon
اين بدان معنی است که ماده‌ها می‌خواهند وضع حمل کنند
اين ممکن است مانند يک تبريک دوستانه به نظر برسد
اما در حقيقت ، چيز دیگری است
وال‌های کوچکتر به دور غول ازدحام می‌کنند
و با استفاده از تعداد خود سعی در دورکردن او دارند
باسيلوسوروس بچه‌های آنها را شکار می‌کند
و جایی در همين نزدیکی بايد محل زايمان دورودن‌ها باشد
اگرچه به نظر می‌رسد که او به طرف کف دريا رانده شده
اما دلیلی برای عمل جنون‌آميز او وجود دارد
او می‌خواهد کاری را انجام دهد که از هميشه مهم‌تر است
اگر فرزند متولد نشده‌اش زنده مانده باشد
او بايد خود را بخاراند
با کشيدن بدن خود بر روی ماسه‌های مناسب
می‌تواند پوسته‌های مرده را از سطح بیرونی پوست خود بزدايد
و همينطور هر گونه انگل و يا بارناکل‌هایی که برای خود جای پایی فراهم کرده باشند
بارناکل: نوعی صدف
برای حیوانی که برای شکارکردن به سرعت خود متکی است
نگه‌داشتن سطح بدن به صورت صاف و کارآمد در مقابل آب تفاوت بين موفقيت در شکار و گرسنگی است
او آماده است تا به شکار وال‌های کوچک برود
هر سال، دورودن‌ها در اين تالاب آرام و محافظت‌شده جمع می‌شوند تا وضع حمل کنند
اولین بچه‌ها به نظر می‌رسد تنها چند روز عمر داشته باشند
و در حال حاضر در خطر مرگباری قرار دارند
باسيلوسوروس تالاب را پيدا کرده
او شناسایی شده است
و بچه‌ها به سرعت توسط بزرگترها از تهديد دور نگه داشته می‌شوند
دورودن‌ها با هم ، دفاع پرخاشگرانه‌ای را عليه باسيلوسوروس به راه انداخته اند و تلاش می‌کنند تا او را از اينجا بيرون کنند
به نظر می‌رسد تلاش های آنها به طرز شگفت‌انگیزی موثر بوده است
باسيلوسوروس دور می‌شود
آرامش بازگشته است
اما برای مدتی طولانی نخواهد بود
اين مادری گرسنه است
در طی چند روز آينده
باسيلوسوروس بارها و بارها باز می‌گردد
تالاب از يک پناهگاه امن به یک حمام خون تبديل شده است
اين در نتيجه‌ی بودن در بالای زنجيره‌ی غذایی است
مرگ چند بچه‌دورودن ، بقای باسيلوسوروس بدنيانيامده را تضمین می‌کند
يک سال از جفت‌گیری باسيلوسوروس ماده می‌گذرد
او يک بار ديگر در دریاهای آزاد است
اما اين بار ، او تنها نيست
در برابر وجود همه‌ی مشکلات او در نهايت فرزند خود را زائيده است
با وجود آن مشکلات او و فرزندش جان سالم به در برده اند
اما متأسفانه ، آنچه آنها پشت سر گذاشته اند تنها آغاز يک آشوب آب‌وهوایی بود
که به دوره‌ی اِئوسن پايان می‌دهد
و باعث بزرگترين انقراض حيوانات بعد از از زمان مرگ دايناسورها می‌شود
به مانند ویرانی هر شهابسنگ بزرگی اختلال جريان‌های اقیانوسی فاجعه‌بار خواهد بود
که ناشی از انجماد تدریجی قطب جنوب می‌باشد
مانند يک اِل‌نينوی غول‌پيکر فقط بسيار ، بسيار بدتر
بيست درصد از موجودات زنده بر روی زمين از بين خواهند رفت
نهنگ‌ها به عنوان يک گروه از موجودات ، باقی خواهند ماند
اما باسيلوسوروس و گونه‌اش
در ميان آنها نخواهند بود
در قسمت بعد می‌بينيم که پستانداران بر روی خشکی بزرگ و بزرگتر می‌شوند
ما همگام با "ايندریکوترها" خواهيم بود
پستاندارانی که می‌توانند در اندازه‌ی بدن با دایناسورهای قدیمی رقابت کنند
اين دنیای بزرگ‌ها
بدها
و زشت‌هاست
مترجم: محمد سهامی